Παρασκευή, 20 Μαΐου 2016

Στα ίχνη της γραφής (17) - Γραφή Braille

Σήμερα η κ. Ιωάννα Αναγνωστάκη, εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής, μας ενημέρωσε για τους ανθρώπους με οπτική αναπηρία και μας παρουσίασε τρόπους, με τους οποίους μπορούν να εκπαιδευτούν και να διευκολύνουν την καθημερινότητά τους. 

Τα άτομα με μειωμένη ή καθόλου όραση χρησιμοποιούν τις υπόλοιπες αισθήσεις για να βιώσουν την πραγματικότητα και να επικοινωνήσουν. Η ακοή, η όσφρηση, η γεύση και κυρίως η αφή βοηθούν στην αντίληψη του χώρου και του κόσμου που τους περιβάλλει. Δεν μπορούν να διαβάσουν ένα κείμενο με τα μάτια τους, μπορούν όμως να το διαβάσουν με την αφή των χεριών τους. Το αλφάβητο Μπράιγ, που δημιουργεί ο Λουδοβίκος Μπράιγ το 1824, βασίζεται στην αντικατάσταση του κανονικού αλφάβητου με έξι ανάγλυφες κουκίδες, ή, αλλιώς, στιγμές, που με διάφορους συνδυασμούς, σχηματίζουν όλα τα γράμματα. 
Πηγή: Εκπαιδευτικός φάκελος "Στα ίχνη της γραφής" - Προτάσεις για δραστηριότητες

Η κ. Ιωάννα μας εξήγησε τις διάφορες μορφές αναπηρίας, όπως κινητική, ακουστική, νοητική και στάθηκε στην οπτική αναπηρία. Διαχώρισε την τύφλωση από την αμβλυωπία και μας βοήθησε να κατανοήσουμε τις δύο έννοιες. Μας εξήγησε το σύστημα γραφής Braille, ώστε να καταλάβουμε τη σημασία του για τους συνανθρώπους μας με προβλήματα όρασης.

Εκτός από τη γραφομηχανή Braille, η κυρία Ιωάννα μας παρουσίασε και άλλες υποστηρικτικές συσκευές για μαθητές με οπτική αναπηρία: τον εκτυπωτή Braille, το μηχάνημα PIAF, το οποίο βοηθάει να κατανοήσουν οι τυφλοί τα περιγράμματα των σχημάτων, την οθόνη Braille, που συνδέεται με τον υπολογιστή και επιτρέπει την απτική πρόσβαση στα κείμενα σε μορφή Braille σε πραγματικό χρόνο.


Η κυρία Ιωάννα εξέφρασε την πικρία της για την καθυστέρηση που πολλές φορές υπάρχει μεταξύ της παραγγελίας των ειδικών βιβλίων για μαθητές με προβλήματα όρασης και την παραλαβή τους. Ανέφερε επίσης, ότι δεν υπάρχουν εξωσχολικά βιβλία για αυτούς, ούτε και επαρκές εποπτικό υλικό. Συνήθως δημιουργικοί εκπαιδευτικοί με αγάπη για τους μαθητές τους και ζήλο για το επάγγελμά τους, αναλαμβάνουν να αναπληρώσουν αυτό το κενό.

Στην ερώτηση πώς μπορούν οι τυφλοί να αντιληφθούν την αξία των χαρτονομισμάτων, δυσκολευτήκαμε πολύ να δώσουμε απάντηση. Παίξαμε ένα παιχνίδι προσομοίωσης, για να καταλάβουμε τη δυσκολία. Τελικά, η κυρία Ιωάννα μας εξήγησε ότι τυλίγουν το χαρτονόμισμα στο μεσαίο τους δάκτυλο και αντιλαμβάνονται από το ύψος για ποιο χαρτονόμισμα πρόκειται. Παρόλα αυτά, δεν είναι καθόλου απλή διαδικασία και χρειάζονται πολλή εκπαίδευση και εμπειρία, καθώς πάντα καραδοκούν καιροσκόποι, που εκμεταλλεύονται την αναπηρία τους.

Με αφορμή το ρολόι προσανατολισμού, περιγράψαμε μαζί με την κ. Ιωάννα την εμπειρία μας από ένα "Δείπνο στο σκοτάδι" στο οποίο βρεθήκαμε μαζί την προηγούμενη εβδομάδα. Ήταν μια εκδήλωση ενσυναίσθησης για τους τυφλούς συνάνθρωπούς μας με τα έσοδα να διατίθενται για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Στο δείπνο αυτό χρησιμοποιήσαμε αυτόν τον προσανατολισμό για να φάμε, καθώς είχαμε την οδηγία ότι η μπριζόλα βρισκόταν στο 6, οι πατάτες στο 9, το ρύζι, στο 3 και το κρεμμύδι στο 12, αν φανταζόμασταν ότι το πιάτο μας ήταν ένα ρολόι. Παρόλα αυτά δεν ήταν εύκολο ούτε να φάμε, ούτε να βάλουμε ένα ποτήρι νερό χωρίς να κινδυνεύουμε να βραχούμε, πόσο μάλλον να κινηθούμε στον χώρο.

Η κ. Ιωάννα μας περιέγραψε την εμπειρία από τη δουλειά της με τυφλά παιδιά και πόσο εφευρετική και δημιουργική χρειαζόταν πολλές φορές να είναι για να μπορούν να συμμετέχουν σε όλα τα μαθήματα. 

Με τη βοήθεια δύο συμμαθητών μας, μάς υπέδειξε τον ενδεδειγμένο τρόπο συνοδείας τυφλών!

Μας μίλησε ακόμα για το "Μουσείο Αφής" στην Αθήνα, το μοναδικό ίσως μουσείο, στο οποίο δεν ισχύει η απαγόρευση της αφής των αντικειμένων του και μας έδειξε αντικείμενα γύρω μας, που εκτός από τη γραφή για βλέποντες, έχουν και τη γραφή Braille.

Τέλος, μας καθοδήγησε για να γράψουμε όλοι τη λέξη που θέλαμε στη γραφομηχανή Braille!



Η δημιουργία μας! Υποψιάζεστε, φαντάζομαι, ποιος έγραψε τη λέξη "μάθημα"...

Η μεγαλύτερη έκπληξη ήταν όταν η κ. Ιωάννα, χάρισε σε όλους μας μια ταμπελίτσα με το όνομά μας, γραμμένο στη Braille! Ευχαριστούμε πολύ κυρία Ιωάννα! Ήταν μια υπέροχη εμπειρία!