Τρίτη, 8 Δεκεμβρίου 2015

Στα ίχνη της γραφής (6) Μινωικός Πολιτισμός - Γραμμική Α' και Β'

Δεν θα μπορούσαμε να μην κάνουμε ιδιαίτερη αναφορά στον πολιτισμό που αναπτύχθηκε στην Κρήτη μας και συνέβαλε σημαντικά στην εξέλιξη της γραφής και της ιστορίας μας. 
Το ταξίδι μας λοιπόν θα συνεχιστεί στη Μινωική Κρήτη, όπου πριν από χιλιάδες χρόνια στην γεννήθηκε και αναπτύχθηκε ένας σπουδαίος πολιτισμός. Σήμερα τον ονομάζουμε Μινωικό πολιτισμό από το μυθικό βασιλιά Μίνωα. 
Το νησί μας τότε είχε μεγάλο στόλο και τα καράβια των Κρητών – Μινωιτών ταξίδευαν σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο.Τα ταξίδια αυτά γίνονταν για εμπορικούς κυρίως λόγους. Πουλούσαν τα προϊόντα τους (λάδι, μέλι, κρασί, αγγεία, κοσμήματα) και έφερναν πίσω μέταλλα (όπως χαλκό και ασήμι), ελεφαντόδοντο και πολύτιμους λίθους. Μαζί με όλα αυτά τα αγαθά έφερναν ακόμη πίσω νέες γνώσεις, ιδέες και εμπειρίες από τα μακρινά μέρη που είχαν πάει.
Η πρώτη γραφή των Μινωιτών στην Κρήτη έμοιαζε με τα ιερογλυφικά των Αιγυπτίων. Με αυτή τη γραφή είναι γραμμένος ο δίσκος που βρέθηκε στο παλάτι της Φαιστού. Ο δίσκος της Φαιστού είναι φτιαγμένος από πηλό. Στις δύο όψεις του βρίσκονται 45 διαφορετικά σύμβολα που αναπαριστούν ανθρώπινες μορφές, ψάρια ,πουλιά ,έντομα, φυτά κ.ά. Συνολικά υπάρχουν 241 σύμβολα και στις δύο πλευρές ,τοποθετημένα σπειροειδώς. Τα σύμβολα χωρίζονται σε ομάδες και κατευθύνονται προς το κέντρο του δίσκου. Ο δίσκος έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον πολλών αρχαιολόγων και έχουν γίνει πολλές προσπάθειες αποκρυπτογράφησής του. Παρόλα αυτά ο δίσκος παραμένει ακόμα ένα άλυτο μυστήριο. 

Στην εποχή των νέων ανακτόρων εμφανίστηκε η Γραμμική Α΄, μια άλλη γραφή που ήταν πιο απλή. Ονομάστηκε έτσι, γιατί χρησιμοποιούσαν γραμμές για να γράψουν. Η γραφή αυτή ήταν πιο απλή από την ιερογλυφική.  Εξυπηρετούσε τους Μινωίτες που έγραφαν βιαστικά, επειδή ταξίδευαν συνέχεια και ήταν πολυάσχολοι. Ήταν συλλαβογράμματη, δηλαδή κάθε γράμμα αντιστοιχούσε σε μια συλλαβή. Ούτε αυτή η γραφή έχει διαβαστεί μέχρι σήμερα από τους επιστήμονες.

Από τη Γραμμική Α΄ οι Μυκηναίοι δημιούργησαν την Γραμμική Β΄, η οποία ήταν και αυτή συλλαβική. Η Γραμμική Β΄ αποκρυπτογραφήθηκε από τους Μάικλ Βέντρις και Τζον Τσάντγουικ το 1952. Όπως και η Γραμμική Α', έτσι και η Β'  έχει σωθεί σε πήλινες πινακίδες που βρέθηκαν στα ανάκτορα της Κρήτης και της υπόλοιπης Ελλάδας. Οι περισσότερες από αυτές αφορούν σε εμπορικές και οικονομικές συναλλαγές. 


Πηγή: Δρογίσης, Δ. Η ιστορία της γραφής, διαθέσιμο στο http://www.slideshare.net/pappa_anna/ss-19809801