Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2015

Ιστορία της γραφής (5): Αιγύπτοι, Κινέζοι, Φοίνικες

Αφού μάθαμε μέσα από τις βραχογραφίες τους για τους πρώτους ζωγράφους των σπηλαίων και συναντήσαμε τους Σουμέριους και τη σφηνοειδή γραφή τους, ήρθε η ώρα να γνωρίσουμε τους λαούς που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διάδοση της γραφής και στη δημιουργία του αλφάβητου, όπως το χρησιμοποιούμε σήμερα:

ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ

Οι Αιγύπτιοι ανέπτυξαν πολύ πιο εξελιγμένα εικονογράμματα από τους Σουμέριους.
Το νέο είδος γραφής ονομάστηκε ΙΕΡΟΓΛΥΦΙΚΑ (ιερές χαραγματιές). Ορισμένα ιερογλυφικά αντιπροσώπευαν μια λέξη ή ήχους, σαν τα γράμματα σε ένα αλφάβητο! Δεν ήξεραν όλοι οι Αιγύπτιοι να γράφουν, μόνο οι γραφείς. Αυτοί ήταν άνθρωποι με πολύ σημαντικά καθήκοντα και εργάζονταν για τον Φαραώ. 
Έγραφαν πάνω σε πέτρα, πηλό ή πάπυρο. Ο πάπυρος φτιαχνόταν από το φυτό πάπυρος, που φύτρωνε στις όχθες του ποταμού Νείλου και έγραφαν πάνω του χρησιμοποιώντας καλαμένιες γραφίδες.

Αν θέλεις να γράψεις το όνομά σου στα ιερογλυφικά πάτησε πάνω στην εικόνα:

ΚΙΝΕΖΟΙ

Εν τω μεταξύ στην Κίνα συνέβαιναν ακριβώς τα ίδια πράγματα! Τα εικονογράμματα αντιπροσώπευαν μια ιδέα ή μια λέξη. Το εκπληκτικό είναι ότι οι Κινέζοι τα χρησιμοποιούν ακόμα και σήμερα!!!
Οι Κινέζοι έφτιαξαν πρώτοι πραγματικό χαρτί. Το παρασκεύασε ένας αξιωματούχος του αυτοκράτορα ο Τσάι Λουν. Το πρωτόγονο αυτό χαρτί ήταν χοντρό, αλλά εξυπηρετούσε τις ανάγκες των Κινέζων. Η παρασκευή του θεωρούνταν ιερό και απαραβίαστο μυστικό. Πάνω σ'αυτό το πρώτο χαρτί έγραφαν με πινέλα από μπαμπού και ειδικά μελάνια.

ΦΟΙΝΙΚΕΣ

Αντίθετα με τους Κινέζους, οι Φοίνικες λάτρευαν τα ταξίδια. Ήταν έμποροι και μαζί με τα εμπορεύματά τους διέδωσαν και το φοινικικό αλφάβητο με 22 γράμματα. Δεν είχε καθόλου φωνήεντα, μόνο σύμφωνα και ήταν συλλαβικό, δηλαδή κάθε χαρακτήρας αντιπροσώπευε μια συλλαβή! Ο αναγνώστης έπρεπε να γνωρίζει τη γλώσσα για να τοποθετεί το κατάλληλο φωνήεν ανάμεσα στα σύμφωνα και να σχηματίζει τη σωστή λέξη.
Φαντάσου δηλαδή ότι γράφεις μτ και οι συμμαθητές σου, που το βλέπουν, μπορούν να καταλάβουν ότι εννοείς μετά και όχι μύτη, μάτι, μήτε......Έγραφαν με αντίθετη φορά από αυτήν που γράφουμε εμείς σήμερα, δηλαδή από τα δεξιά προς τα αριστερά!

Το φοινικικό αλφάβητο

Η αντιστοιχία του με το σημερινό αλφάβητο

Πηγή: 
Κολινς, Ρ.,Φρεντς, Β. (2003). Η ιστορία της γραφής. Πώς και γιατί μάθαμε να γράφουμε. Αθήνα: Καστανιώτη
Paper history - Η ιστορία του χαρτιού, διαθέσιμο στο https://sites.google.com/site/paperfil/Home/paper-history-1
Το φοινικικό αλφάβητο, διαθέσιμο στο http://www.glossesweb.com/2011/02/phoenician-alphabet.html